India Wedding Traditions
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਮੇਂਹਦੀ ਰਸਮ
ਮੇਂਹਦੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 1-2 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾੜੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਮੇਂਹਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ ਰਸਮ
ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕ ਜਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾ ਖਾਸ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਹਲਦੀ ਰਸਮ
ਹਲਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਲਈ ਹਲਦੀ ਲੇਪ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਲਾੜੇ-ਲਾੜੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਬਰਾਤ
ਬਰਾਤ ਲਾੜੇ ਦਾ ਜਲੂਸ ਹੈ ਜੋ ਢੋਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ।
ਮਿਲਣੀ
ਮਿਲਣੀ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਰਦ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ।
ਮੰਡਪ ਰਸਮ
ਮੰਡਪ ਚਾਰ-ਖੰਭਿਆਂ ਵਾਲੀ ਛਤਰੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆਦਾਨ
ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਲਾੜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤ ਫੇਰੇ (ਸਪਤਪਦੀ)
ਸੱਤ ਫੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੋੜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਸੱਤ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਫੇਰੇ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।
ਮੰਗਲਸੂਤਰ
ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਲਾੜਾ ਲਾੜੀ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੰਦੂਰ
ਸਿੰਦੂਰ ਲਾਲ ਪਾਊਡਰ ਹੈ ਜੋ ਲਾੜਾ ਲਾੜੀ ਦੀ ਮਾਂਗ ਵਿੱਚ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਵਿਦਾਈ
ਵਿਦਾਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਸਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਾੜੀ ਆਪਣਾ ਪੇਕਾ ਘਰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਚੌਲ ਅਤੇ ਸਿੱਕੇ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼
ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦੁਲਹਨ ਲਾੜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਡੇਗਦੀ ਹੈ।
ਜੂਤਾ ਚੁਪਾਈ
ਜੂਤਾ ਚੁਪਾਈ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਖੇਡ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਾੜੀ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਲਾੜੇ ਦੇ ਜੂਤੇ ਚੁਰਾ ਕੇ ਫਿਰੌਤੀ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਵਿਆਹ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ
- ਲਾਲ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਲਹਿੰਗਾ
- ਭਾਰੀ ਕਢਾਈ
- ਕੁੰਦਨ ਅਤੇ ਪੋਲਕੀ ਗਹਿਣੇ
- ਚੂੜਾ (ਲਾਲ-ਚਿੱਟੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ)
ਲਾੜੇ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ
- ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ
- ਪਗੜੀ
- ਸੇਹਰਾ (ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮੁਕਟ)
- ਮੋਜੜੀ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇਖੋ।